090 66 55 044 0
Video từ chuyên gia thực dưỡng

Lesson #174: Sỏi thận, bàng quang, túi mật. Sự hình thành sỏi và cách phòng bệnh? 15-06-2026

Lương y Trần Ngọc Tài

Lương Y Trần Ngọc Tài

Xem tất cả Xem tất cả
  • Ngày đăng15/06/2026
  • Thời lượng02:26:00
  • 15Lượt xem
Sỏi là những khối rắn hình thành từ các chất vốn có trong dịch cơ thể. Bình thường, các chất này được hòa tan và đào thải, nhưng khi điều kiện thay đổi, chúng có thể kết tinh, bám lại, lớn dần và tạo thành sỏi.
Có thể hình dung đơn giản quá trình này như một ly nước đường hoặc nước muối. Khi nước đủ nhiều, đường hoặc muối sẽ tan hết. Nhưng nếu nước bốc hơi, dung dịch bị cô đặc lại thì tinh thể sẽ xuất hiện. Tương tự như vậy, nước tiểu quá cô đặc sẽ sinh sỏi tiết niệu, còn dịch mật mất cân bằng sẽ sinh sỏi mật.
Dù nằm ở vị trí nào, 3 nhóm sỏi này đều chung một nguyên lý hình thành logic như sau:
  • Cô đặc: Dịch cơ thể bị thiếu nước, đổ mồ hôi nhiều hoặc tiểu ít.
  • Ứ trệ: Dòng chảy không thông suốt do đi tiểu không hết hoặc túi mật ít co bóp.
  • Mất cân bằng: Sự gia tăng nồng độ các thành phần như canxi, oxalat, acid uric hoặc cholesterol.
  • Quá trình phát triển: Tinh thể nhỏ => Nhân sỏi => Sỏi lớn => Gây tắc nghẽn, viêm và đau đớn.

Sỏi Thận (Khi nước tiểu quá đậm đặc)

Sỏi thận và niệu quản bắt đầu hình thành khi lượng nước tiểu quá ít, tạo môi trường cho canxi, oxalat, phosphate hoặc acid uric kết tinh. Các tinh thể này bám vào mô thận, kết tụ thành viên sỏi, và khi rơi xuống niệu quản sẽ gây ra những cơn đau quặn thận dữ dội.
Các loại sỏi thận thường gặp và các nguyên nhân:
Loại sỏi Nguyên nhân
Canxi oxalat Uống ít nước, ăn mặn, tiêu thụ nhiều oxalat, thiếu citrate.
Acid uric Ăn nhiều đạm động vật, mắc bệnh gout, nước tiểu mang tính acid quá cao.
Struvite Do tình trạng nhiễm trùng tiết niệu kéo dài.
Cystine Do yếu tố di truyền (rất hiếm gặp).
Lưu ý: Bị sỏi canxi không có nghĩa là phải kiêng sạch canxi hoàn toàn. Việc nạp canxi tự nhiên từ thực phẩm với lượng vừa đủ vẫn rất cần thiết cho cơ thể. Cốt lõi của việc phòng ngừa sỏi thận là uống đủ nước để làm loãng nước tiểu và giảm các yếu tố gây kết tinh.

Sỏi Bàng Quang (Khi nước tiểu bị ứ lại)

Khác với sỏi thận, yếu tố then chốt tạo ra sỏi bàng quang là do đi tiểu không hết.
  • Khi bàng quang không được rỗng hoàn toàn, lượng nước tiểu sót lại sẽ bị cô đặc.
  • Cặn khoáng lắng xuống, tạo thành tinh thể và dần dần phát triển thành sỏi bàng quang.
  • Tình trạng này rất hay gặp ở nam giới lớn tuổi mắc chứng phì đại tuyến tiền liệt, người bị bàng quang thần kinh, nhiễm trùng tiểu hoặc phải đặt ống thông tiểu lâu ngày.

Sỏi Túi Mật (Khi dịch mật mất cân bằng)

Sỏi mật không giống sỏi tiết niệu vì nó liên quan trực tiếp đến cholesterol, bilirubin và sự ứ mật.
  • Sỏi cholesterol: Hình thành khi dịch mật chứa quá nhiều cholesterol hoặc do túi mật co bóp kém.
  • Sỏi sắc tố mật: Liên quan đến sự dư thừa bilirubin, thường gặp ở người có bệnh lý gan mật, tan máu hoặc nhiễm trùng.
  • Nguy cơ cao: Dễ xảy ra ở những người béo phì, ít vận động, nữ giới, tuổi trung niên, nhịn ăn kéo dài hoặc do quá trình giảm cân quá cấp tốc.

Dấu hiệu cảnh báo và trường hợp Khẩn cấp

Để bảo vệ cơ thể, bạn cần nhận biết rõ các triệu chứng đặc trưng của từng loại sỏi, tuyệt đối không tự xử lý tại nhà khi có dấu hiệu nguy hiểm.
  • Sỏi thận / Niệu quản: Đau hông lưng, đau quặn lan xuống vùng bẹn, đi tiểu ra máu, buồn nôn, và có thể kèm theo sốt nếu đã bị nhiễm trùng.
  • Sỏi bàng quang: Đi tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ngắt quãng, tiểu khó, đau vùng bụng dưới, nước tiểu đục hoặc có lẫn máu. Cảm giác tiểu xong vẫn chưa hết.
  • Sỏi túi mật: Đau hạ sườn phải hoặc thượng vị (thường xuất hiện sau một bữa ăn chứa nhiều dầu mỡ), buồn nôn, cơn đau có thể lan ra vai phải hoặc sau lưng.
Dấu hiệu CẤP CỨU cần đi khám gấp:
Nếu xuất hiện tình trạng sốt, rét run, đau dữ dội kéo dài, bí tiểu hoàn toàn, nôn ói nhiều, tiểu máu lượng lớn, vàng da/vàng mắt, nước tiểu sậm màu hoặc phân bạc màu, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Chia sẻ video
Tags
{"VN":"","EN":""}
Hệ thống đang xử lý
Thông tin liên hệ của quý khách đã được gửi đến cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ nhanh chóng tiếp nhận và phản hồi thông tin cho quý khách trong thời gian thích hợp nhất. Đóng