Hệ thần kinh tự động là bộ phận điều khiển những hoạt động diễn ra gần như tự nhiên bên trong chúng ta. Đây chính là “hệ vận hành nền” của cơ thể.
Nó được gọi là “tự động” vì chúng ta không thể trực tiếp ra lệnh kiểu: “tim đập chậm lại ngay”, “dạ dày tiêu hóa nhanh lên”, hay “huyết áp hạ xuống tức thì”. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Liệu chúng ta có thể kiểm soát được hệ thống này không? Câu trả lời là chúng ta không thể thao túng nó một cách trực tiếp, nhưng hoàn toàn có thể tạo điều kiện và huấn luyện để hệ thống này tự điều chỉnh về trạng thái cân bằng.

Hệ thống này phụ trách những hoạt động sống còn của cơ thể, chúng vẫn liên tục diễn ra ngay cả khi chúng ta không chủ động ra lệnh. Các chức năng cốt lõi bao gồm:

Hệ thần kinh tự động được chia làm hai nhánh hoạt động đối lập nhau: một bên giúp cơ thể chiến đấu, một bên giúp cơ thể nghỉ ngơi.

Dù không thể kiểm soát tuyệt đối, nhưng chúng ta có thể huấn luyện cơ thể trở về trạng thái quân bình hơn. Phương pháp ở đây là điều chỉnh gián tiếp thông qua việc thay đổi hơi thở, thói quen ăn uống và nếp sống sinh hoạt hằng ngày.
Cần lưu ý rằng, mục tiêu của dưỡng sinh không phải là tìm cách tắt đi hệ giao cảm, mà là giúp cho cả hai hệ thống này hoạt động trở lại một cách linh hoạt, đúng lúc, đúng chỗ. Các yếu tố then chốt cần tập trung bao gồm: tạo sự nhịp nhàng giữa giao cảm – phó giao cảm, kiểm soát hơi thở, cải thiện chỉ số biến thiên nhịp tim (HRV) và chăm sóc giấc ngủ.
Cơ thể con người là một cỗ máy sinh học hoàn hảo. Dù không thể nắm lấy vô lăng điều khiển trực tiếp nhịp đập của trái tim hay sự co bóp của dạ dày, nhưng thông qua một lối sống tỉnh thức, ăn uống quân bình và làm chủ hơi thở, bạn hoàn toàn có thể kiến tạo một môi trường thuận lợi để hệ vận hành nền hoạt động trơn tru và khỏe mạnh nhất.