Gốc rễ của vấn đề: Tại sao ăn nhiều vẫn gầy?

Người gầy lâu năm thường có hệ tiêu hóa yếu, nếu ép ăn nhiều một lúc sẽ gây ra tình trạng đầy bụng, sợ ăn và khiến cơ thể càng khó hấp thu dưỡng chất. Gốc của vấn đề nằm ở đường ruột:

• Ruột non yếu: Lông nhung và mao trạng ruột hoạt động kém khiến việc hấp thu đạm, chất béo, khoáng chất và vitamin bị hạn chế.
• Ruột già thiếu hụt lợi khuẩn: Dẫn đến khả năng tái hấp thu và chuyển hóa kém, dễ sinh ra đầy bụng và rối loạn đại tiện.

Do đó, mục tiêu trước tiên không phải là ăn gì cho mập, mà là phải nuôi dưỡng lại đường ruột để phục hồi sức hấp thu. Tăng cân đúng nghĩa là tăng sức, tăng cơ, chứ không phải tích tụ mỡ xấu.

Nguyên tắc tăng cân an toàn và khoa học

Thay vì cố gắng nhồi nhét, việc điều chỉnh thói quen ăn uống mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều:

• Tăng dần số bữa: Cách tốt hơn là chia thành 4-6 bữa nhỏ trong ngày và thêm các món bổ nhưng dễ tiêu. Việc này giúp hệ tiêu hóa không bị quá tải.
• Ăn ấm - mềm - dễ tiêu: Ưu tiên thức ăn được nấu kỹ, nhai thật nhuyễn và hạn chế tối đa đồ ăn lạnh, đồ sống khi ruột còn yếu.
• Cân bằng dinh dưỡng: Theo Harvard Nutrition Source, một bữa ăn lành mạnh bắt buộc phải có ngũ cốc nguyên hạt, nguồn đạm tốt, rau quả và dầu thực vật lành mạnh ở mức độ phù hợp.
• Tránh xa calo rỗng: Mayo Clinic gợi ý người muốn tăng cân nên chọn các thực phẩm giàu dinh dưỡng, thay vì chỉ cố gắng tăng đồ ngọt hoặc đồ chiên nhiều dầu mỡ không lành mạnh.

Chiến lược thực đơn theo từng trường phái

Đối với người ăn chay:

• Người ăn chay mà gầy cần rà soát lại xem thực đơn hàng ngày có đang bị thiếu đạm, thiếu béo, thiếu năng lượng và thiếu vi chất hay không.
• Nếu tôn giáo hoặc niềm tin cá nhân cho phép, có thể “xin ơn trên” để dùng thêm trứng gà không trống hoặc sữa dê như những thực phẩm hỗ trợ phục hồi đắc lực.
• Nếu vẫn duy trì việc ăn chay nghiêm ngặt, cần chủ động tăng cường các loại đậu, hạt, mè, cháo, súp và các món được nấu mềm, dễ tiêu hóa.
• Món ăn gợi ý: Đậu hũ chiên dầu mè (ăn kèm chút củ cải nạo và tamari để giảm ngấy, trợ tiêu hóa), váng cháo gạo lứt 7 thành phần (gạo lứt, mơ muối, táo đỏ, kỷ tử...).

Đối với người ăn mặn:

• Người ăn mặn mà gầy có một lợi thế lớn là dễ dàng bổ sung nguồn đạm động vật hơn.
• Dù vậy, nguyên tắc cốt lõi vẫn phải là ưu tiên các món mềm, được nấu kỹ và dễ tiêu như súp, cháo, món hầm.
• Món ăn gợi ý: Súp cá chép (ôn tỳ vị), súp con hàu (giàu kẽm và khoáng chất), hoặc súp gà giò (bồi bổ sinh lực, dùng 2-3 lần/tháng). Nên kết hợp bổ sung thêm Probiotic để củng cố hệ vi sinh đường ruột.

Tóm lại: Ruột khỏe => Hấp thu tốt => Máu thịt đủ => Tăng cân bền.