090 66 55 044 0
Video từ chuyên gia thực dưỡng

Lesson #349: Đột quỵ ở người trẻ: Vì sao đáng lo?18-11-2026

Lương y Trần Ngọc Tài

Bác Lương Trùng Hưng

Xem tất cả Xem tất cả
  • Ngày đăng20/11/2026
  • Thời lượng00:46:00
  • 9Lượt xem
Trước đây, nhắc đến đột quỵ, nhiều người thường chỉ nghĩ đến nhóm 60–70 tuổi, người bị cao huyết áp lâu năm hoặc người mắc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, hiện nay không khó để bắt gặp các trường hợp đột quỵ ở độ tuổi 25, 30 hoặc 40, thậm chí xảy ra bất ngờ ngay khi họ đang làm việc, chơi thể thao hoặc sinh hoạt bình thường. Dữ liệu thống kê từ CDC (BRFSS 2011–2022) cho thấy tỷ lệ người trong độ tuổi 18–44 tại Hoa Kỳ từng bị đột quỵ đã ghi nhận mức tăng tương đối là +14,6% khi so sánh giai đoạn 2020–2022 với giai đoạn 2011–2013 (cần hiểu đúng đây là mức tăng tương đối, không phải tăng 14,6 điểm phần trăm). Dù người lớn tuổi vẫn có nguy cơ cao hơn, nhưng tuổi trẻ không đồng nghĩa với việc không có nguy cơ, và đa số các yếu tố nguy cơ này đều có thể nhận diện cũng như kiểm soát được.   

Hiểu đúng về đột quỵ và các bệnh lý tiềm ẩn ở người trẻ

Theo hướng dẫn phòng ngừa đột quỵ của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ / Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (AHA/ASA 2024), đột quỵ bao gồm hai thể chính:   
- Nhồi máu não: Mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn, dẫn đến vùng não tương ứng bị thiếu oxy và dưỡng chất.   
- Xuất huyết não: Mạch máu não bị vỡ, làm máu chảy trực tiếp vào mô não hoặc vùng quanh não.   
- Lưu ý : Tuyệt đối không tự ý cho người nghi ngờ bị đột quỵ uống aspirin hoặc các loại thuốc “làm tan máu đông”.   
Bên cạnh yếu tố sinh hoạt, đột quỵ ở người trẻ còn xuất phát từ nhiều bệnh lý y khoa thực sự, do đó cần tìm nguyên nhân chuyên môn chứ không nên quy tất cả cho “stress” hay “thức khuya”:   
- Các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, hoặc chỉ số LDL-cholesterol cao.   
- Tình trạng rung nhĩ hoặc các bệnh lý tim mạch gây hình thành cục máu đông di chuyển lên não.   
- Các tổn thương và bất thường mạch máu như bóc tách động mạch cổ, dị dạng mạch máu não hoặc phình mạch não.   
- Các yếu tố khác bao gồm rối loạn đông máu, bệnh tự miễn, hoặc các yếu tố liên quan đến thai kỳ và hậu sản.   
- Ngay cả những người có vóc dáng gầy hoặc thường xuyên chơi thể thao vẫn có thể mắc các bệnh lý này.   

Tác động của lối sống hiện đại và lưu ý khi chơi thể thao

Theo khung đánh giá sức khỏe tim mạch Life's Essential 8 (AHA/ASA 2024), nhiều thói quen trong lối sống hiện đại đang góp phần gây tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và rối loạn mỡ máu, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ:   
- Ăn uống: Chế độ ăn dư thừa muối, ít rau xanh và nạp quá nhiều năng lượng.   
- Ít vận động: Thói quen ngồi lâu khiến cơ thể gia tăng mỡ nội tạng.   
- Ngủ kém: Tình trạng thiếu ngủ kéo dài hoặc mắc chứng ngưng thở khi ngủ.   
- Thuốc lá và chất kích thích: Gây tổn thương trực tiếp đến hệ thống mạch máu và tim.   
Đối với hoạt động thể chất, tập thể dục nhìn chung giúp giảm nguy cơ đột quỵ, và một biến cố xảy ra trong lúc tập không chứng minh bản thân hoạt động thể thao là nguyên nhân gây bệnh. Để đảm bảo an toàn khi rèn luyện, người trẻ cần chú ý:   
- Nên làm: Duy trì tập luyện đều đặn và tăng cường độ từ từ; kiểm soát tốt chỉ số huyết áp trước khi bước vào các bài tập nặng; bổ sung đủ nước và có chế độ phục hồi phù hợp.   
- Cần kiểm tra y khoa: Đi khám sàng lọc nếu xuất hiện tình trạng ngất hoặc đau ngực khi gắng sức; có cảm giác hồi hộp, khó thở bất thường; hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm.   

Nhận diện sớm qua quy tắc B.E. F.A.S.T. và 6 nguyên tắc phòng ngừa

Việc nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo theo quy tắc B.E. F.A.S.T. giúp tận dụng thời gian vàng để cứu sống người bệnh:   
- B (Balance): Mất thăng bằng cơ thể một cách đột ngột.   
- E (Eyes): Nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột.   
- F (Face): Méo miệng, lệch mặt.   
- A (Arms): Yếu tay hoặc chân ở một bên cơ thể.   
- S (Speech): Nói khó, nói ngọng.   
- T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức.   
- Nguyên tắc xử trí khẩn cấp: Không chờ triệu chứng tự hết; không tự ý uống aspirin; và cần ghi lại chính xác thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng.   
Để chủ động phòng ngừa đột quỵ ngay từ hôm nay (theo Hướng dẫn phòng ngừa đột quỵ nguyên phát của AHA/ASA năm 2024), mỗi người nên thực hành đồng bộ 6 nguyên tắc sau:
1. Đo và kiểm soát chặt chẽ chỉ số huyết áp.
2. Theo dõi định kỳ các chỉ số mỡ máu và đường huyết.
3. Duy trì vận động thể chất tối thiểu 150 phút mỗi tuần.
4. Ăn uống cân đối, giảm lượng muối và không hút thuốc lá.
5. Ngủ đủ giấc và quản lý cân nặng hợp lý.
6. Chủ động đi khám ngay khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng bất thường.
Phòng ngừa đột quỵ ở người trẻ đòi hỏi sự chủ động kiểm soát các chỉ số sức khỏe và duy trì lối sống khoa học từ sớm; tuyệt đối không tự ý dùng thuốc chống đông hay các loại thực phẩm bổ sung để thay thế cho những phương pháp điều trị y khoa đã được chứng minh.
Chia sẻ video
Tags
{"VN":"","EN":""}
Hệ thống đang xử lý
Thông tin liên hệ của quý khách đã được gửi đến cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ nhanh chóng tiếp nhận và phản hồi thông tin cho quý khách trong thời gian thích hợp nhất. Đóng