090 66 55 044 0
Video từ chuyên gia thực dưỡng

Lesson #346: Người suy thận nên ăn gạo gì? cách giảm kali – phospho trong gạo lứt? 07-09-2026

Lương y Trần Ngọc Tài

Bác Lương Trùng Hưng

Xem tất cả Xem tất cả
  • Ngày đăng25/09/2026
  • Thời lượng00:56:00
  • 9Lượt xem
Gạo lứt thường được đánh giá cao nhờ hàm lượng chất xơ và khoáng chất dồi dào, nhưng với bệnh nhân thận mạn, loại gạo này lại chứa lượng Kali và Phospho cao hơn gạo trắng, đòi hỏi sự lựa chọn cẩn trọng. Việc kiêng khem không nên dựa trên cảm tính, mà cần căn cứ vào tình trạng bệnh, kết quả xét nghiệm máu và phương pháp chế biến.   

Vì sao người suy thận phải để ý Kali, Phospho và Natri?

Ba khoáng chất này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch, xương khớp và khả năng giữ nước của cơ thể.   
  • Kali (K): Đóng vai trò quan trọng cho hoạt động của tim và cơ, nếu tăng quá cao có thể gây rối loạn nhịp tim. Tuy nhiên, không phải bệnh nhân thận mạn (CKD) nào cũng phải kiêng Kali nếu chỉ số trong máu vẫn ở mức bình thường.   
  • Phospho (P): Liên quan mật thiết đến sức khỏe xương và mạch máu; tình trạng tăng Phospho kéo dài sẽ gây rối loạn chuyển hóa xương. Đặc biệt, Phospho từ phụ gia thực phẩm (phosphate) bị cơ thể hấp thu mạnh hơn rất nhiều so với nguồn gốc thực vật.   
  • Natri (Na): Là nguyên nhân chính gây giữ nước, dẫn đến phù nề, tăng huyết áp và gia tăng gánh nặng cho cả tim lẫn thận. Nguồn Natri chủ yếu đến từ muối, nước chấm và đồ ăn chế biến sẵn, chứ không phải từ hạt gạo tự nhiên.   

Gạo lứt hay Gạo trắng?

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai loại gạo nằm ở lớp cám và mầm.   
  • Gạo lứt: Do giữ lại lớp cám và mầm nên giàu chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất hơn, nhưng đồng thời Kali và Phospho cũng cao hơn. Loại gạo này phù hợp hơn ở giai đoạn suy thận sớm, khi chỉ số K/P trong máu vẫn đang ổn định.   
  • Gạo trắng: Vì đã xát bỏ phần lớn cám và mầm nên có lượng Kali và Phospho thấp hơn, giúp bệnh nhân dễ kiểm soát khoáng chất. Tuy nhiên, do ít chất xơ, người bệnh cần kiểm soát chặt chẽ khẩu phần nếu có kèm theo đái tháo đường.   
Gạo lứt không hoàn toàn xấu, và gạo trắng cũng không tốt tuyệt đối.   

Cách giảm Kali và Phospho trong gạo lứt

Nếu muốn sử dụng gạo lứt, bạn có thể áp dụng nguyên tắc hòa tan để loại bỏ một phần Kali ra khỏi hạt gạo theo 5 bước tuần tự:   
  1. Vo gạo thật kỹ.   
  2. Ngâm gạo trong nhiều nước.   
  3. Đổ bỏ hoàn toàn phần nước đã ngâm.   
  4. Nấu gạo với lượng nước lớn.   
  5. Chắt bỏ phần nước cơm sau khi nấu.   
Cách làm này chỉ giúp giảm bớt một phần Kali chứ không biến gạo lứt thành gạo không Kali. Nếu chỉ số máu đang cao, bạn bắt buộc phải tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.   
Đối với Phospho, việc xử lý khó khăn hơn vì khoáng chất này nằm sâu trong cấu trúc lớp cám và không dễ tan ra nước như Kali. Cách giảm Phospho rõ ràng nhất là xát bớt lớp cám (chuyển từ gạo lứt sang gạo bán xát hoặc gạo trắng), nhưng điều này đồng nghĩa với việc chấp nhận giảm lượng chất xơ và vitamin. Thay vì chỉ sợ Phospho trong gạo lứt, điều quan trọng hơn là bạn cần chủ động tránh các chất phụ gia chứa phosphate trong thực phẩm chế biến sẵn, bởi chúng có tỷ lệ hấp thu vào cơ thể cao hơn rất nhiều.
Chia sẻ video
Tags
{"VN":"","EN":""}
Hệ thống đang xử lý
Thông tin liên hệ của quý khách đã được gửi đến cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ nhanh chóng tiếp nhận và phản hồi thông tin cho quý khách trong thời gian thích hợp nhất. Đóng