Những cơn ho dai dẳng về đêm hay cảm giác khó thở, hụt hơi do
bệnh hen suyễn mang lại luôn là nỗi ám ảnh lớn đối với người bệnh. Bạn luôn nơm nớp lo sợ một cơn kịch phát ập đến và cảm thấy mệt mỏi khi phải phụ thuộc vào các loại thuốc xịt cắt cơn mỗi ngày?
Trong bài viết này của
CLB100 sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên lý hoạt động của
bệnh hen phế quản và hướng dẫn bạn chi tiết cách áp dụng
thực dưỡng hiện đại để lập lại quân bình âm dương, giúp cơ thể tự phục hồi sức khỏe đường hô hấp từ gốc rễ một cách an toàn.
Bệnh hen suyễn (hen phế quản) là gì?
Bệnh hen suyễn (hay còn gọi là hen phế quản) là một tình trạng viêm mạn tính của hệ thống đường dẫn khí trong phổi. Khi mắc bệnh, lớp niêm mạc của ống phế quản trở nên vô cùng nhạy cảm, dễ bị sưng phù và viêm nhiễm khi gặp các tác nhân kích thích.
Sự viêm nhiễm này đi kèm với hiện tượng co thắt cơ trơn xung quanh phế quản và tăng tiết dịch nhầy đặc dính. Hậu quả cơ học của quá trình này là đường thở bị thu hẹp đáng kể, làm giảm lưu lượng không khí lưu thông ra vào phổi, khiến người bệnh vô cùng khó khăn để hít thở bình thường. Nếu không được kiểm soát tốt, hen suyễn sẽ làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống và có thể đe dọa tính mạng trong những cơn kịch phát.

Dấu hiệu nhận biết sớm và triệu chứng
Việc nhận diện sớm các triệu chứng giúp bạn chủ động hơn trong việc chuẩn bị kiểm soát bệnh. Các dấu hiệu của hen suyễn thường có xu hướng biến đổi và dao động theo thời gian.
Một số các dấu hiệu nhận biết điển hình:
- Ho dai dẳng: Đặc biệt ho nhiều vào ban đêm hoặc gần sáng sớm, gây mất ngủ.
- Thở khò khè: Xuất hiện tiếng rít hoặc âm thanh cò cử khi thở ra.
- Nặng tức ngực: Cảm giác như có vật nặng đè ép lên lồng ngực, ngực bị siết chặt.
- Hụt hơi, khó thở: Xảy ra ngay cả khi bạn đang nghỉ ngơi hoặc chỉ vận động nhẹ.
Lưu ý các triệu chứng cảnh báo cơn hen suyễn cấp tính:
- Hít thở cực kỳ nhanh, nông và hụt hơi nghiêm trọng.
- Mặt tái mét, vã mồ hôi hột.
- Môi hoặc móng tay chuyển sang màu xanh tím (dấu hiệu thiếu oxy não).
- Không thể nói trọn vẹn một câu do quá khó thở.
Nguyên nhân và các yếu tố kích phát cơn hen
Nguyên nhân gây hen suyễn là sự kết hợp phức tạp giữa yếu tố cơ địa bên trong và tác động của môi trường bên ngoài.
Góc nhìn y học:
- Yếu tố di truyền: Nếu tiền sử gia đình có người mắc bệnh hen hoặc các bệnh dị ứng (viêm da cơ địa, viêm mũi dị ứng), nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn rất nhiều.
- Tác nhân môi trường: Việc hít phải mạt bụi nhà, lông thú cưng, phấn hoa, nấm mốc hay khói thuốc lá là những tác nhân trực tiếp làm bùng phát cơn hen. Ngoài ra, sự thay đổi thời tiết đột ngột và ô nhiễm không khí cũng là thủ phạm hàng đầu.
Góc nhìn từ thực dưỡng: Dưới lăng kính góc nhìn của thực dưỡng, bệnh tật không tự nhiên sinh ra mà là kết quả của một thời gian dài mất quân bình âm dương. Môi trường sống ô nhiễm kết hợp với việc nạp vào cơ thể những thực phẩm chứa nhiều hóa chất, đường tinh luyện và chất bảo quản đã làm cho dòng máu bị nhiễm độc. Dòng máu kém chất lượng này không đủ sức nuôi dưỡng, khiến cấu trúc tế bào biểu mô phổi bị suy yếu, lớp màng bảo vệ tự nhiên bị phá vỡ. Từ đó, phổi trở thành điểm yếu, dễ dàng bị đánh gục bởi các dị ứng nguyên thông thường.
Phân biệt hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
Hen suyễn và COPD đều biểu hiện bằng các cơn ho, khó thở và khò khè, nhưng bản chất tổn thương lại hoàn toàn khác biệt. Việc phân biệt rõ ràng 2 loại bệnh trên sẽ giúp bạn định hướng giải pháp phục hồi chuẩn xác hơn.
| Tiêu chí so sánh |
Hen suyễn (Hen phế quản) |
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) |
| Độ tuổi khởi phát |
Thường bắt đầu từ lúc nhỏ hoặc thanh thiếu niên. |
Thường gặp ở người lớn trên 40 tuổi, có tiền sử hút thuốc lâu năm. |
| Triệu chứng đặc trưng |
Ho, khò khè thành từng cơn, đặc biệt về đêm. Giữa các đợt bệnh, người bệnh có thể hít thở bình thường. |
Ho và khạc đờm mạn tính, đờm nhầy nhiều. Khó thở diễn ra liên tục và nặng dần theo thời gian. |
| Bản chất tổn thương |
Tình trạng co thắt cơ trơn có thể đảo ngược. Cấu trúc nhu mô phổi cơ bản vẫn được bảo tồn nếu kiểm soát tốt. |
Tình trạng tắc nghẽn không thể đảo ngược hoàn toàn. Các phế nang bị đứt gãy, phá hủy vĩnh viễn (khí phế thũng). |
Cách để kiểm soát hen suyễn
Nhiều người lầm tưởng hen suyễn chỉ là bệnh ở đường hô hấp, nhưng y học sinh thái hiện đại đã chứng minh sự tồn tại của trục ruột - phổi. Đây là một mạng lưới giao tiếp hai chiều liên tục giữa hệ vi sinh vật đường ruột và hệ miễn dịch tại phổi.
Khi bạn ăn uống sai cách (nhiều thịt đỏ, đồ chế biến sẵn, ít chất xơ), hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng, lợi khuẩn suy giảm. Điều này làm niêm mạc ruột bị viêm, tạo ra các khe hở (hội chứng rò rỉ ruột), cho phép độc tố và các chất chuyển hóa gây viêm đi thẳng vào máu. Hệ thống mạch máu sau đó sẽ vận chuyển các tín hiệu viêm này lên thẳng phổi, kích hoạt phản ứng thái quá của đường thở.
Ngược lại, khi bạn áp dụng thực dưỡng, nhai kỹ thức ăn, bổ sung chất xơ toàn phần, ruột sẽ sản sinh ra các axit béo chuỗi ngắn kháng viêm. Các hợp chất này sẽ di chuyển lên lồng ngực, ức chế sự viêm nhiễm tại niêm mạc phế quản, mang lại hơi thở êm ái. Do đó, muốn phổi khỏe, trước tiên phải dưỡng cho đường ruột thật sạch.
Phương pháp kiểm soát và phục hồi hen suyễn toàn diện
Để có thể làm chủ sức khỏe, người bệnh cần linh hoạt kết hợp giữa việc cấp cứu phần ngọn khi nguy kịch và kiên trì bồi đắp phần gốc để cơ thể tự chữa lành.
Quản lý triệu chứng kịch phát theo tây y
Trong những đợt lên cơn hen cấp tính với biểu hiện suy hô hấp nhanh, các loại thuốc tây y đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh (như
Salbutamol) giúp mở rộng đường thở tức thì. Thuốc dự phòng chứa
Corticosteroid dạng hít giúp kiểm soát nền viêm. Tuy nhiên, nếu lạm dụng lâu dài, thuốc có thể mang lại các tác dụng phụ và chỉ đang tạm thời, chứ không giải quyết được gốc rễ sinh bệnh.

Phục hồi từ gốc theo lộ trình 7 bước thiết lập lại quân bình cơ thể của thực dưỡng
Bằng việc thực hành trọn vẹn 7 bước sinh hoạt thuận tự nhiên của CLB100, bạn đang cung cấp cho cơ thể môi trường hoàn hảo để tái tạo tế bào.
- Hít thở không khí biển: Khu vực biển dạt dào ion âm giúp trung hòa trực tiếp các gốc tự do mang điện tích dương (tác nhân gây viêm) tích tụ trong phổi.
- Đi chân trần trên cát: Cho phép cơ thể xả bỏ tĩnh điện thừa xuống lòng đất.
- Tắm nắng sớm để tổng hợp sinh tố D tự nhiên.
- Tắm cát biển thải độc.
- Thực hành thiền định tĩnh tâm, giảm tải căng thẳng cho hệ thần kinh thực vật.
- Áp dụng nghiêm ngặt chế độ ăn thực dưỡng (ăn câu số 5, tránh câu số 3).
- Kết hợp các trợ phương sức khoẻ để thải độc.
Trợ phương phục hồi: Canh dưỡng sinh và thảo dược tự nhiên
Trợ phương cần thiết cho người bệnh lúc này là canh dưỡng sinh, giúp kiềm hóa dòng máu, hỗ trợ đào thải độc tố hiệu quả. Trong canh dưỡng sinh có chứa củ cải và ngưu báng giúp chống viêm sưng; kết hợp cùng các loại thảo dược và sản phẩm hồi sinh miễn dịch sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp tất cả các tế bào trong cơ thể tốt lên từng ngày.
Bên cạnh đó, để giúp khôi phục lại lá phổi một cách toàn diện, người bệnh cần dùng thêm:
- Lấy củ sen già sắc đặc uống.
- Nếu có ho thì dùng thêm đông trùng hạ thảo.
- Đậu đen xanh lòng kết hợp với phổ tai sắc đặc uống.
- Chanh muối lâu năm rất tốt cho phổi.
Các bài tập khí công và thở dưỡng sinh
Một sai lầm lớn của người hen suyễn là thói quen thở nông bằng miệng. Thở bằng miệng đưa luồng không khí lạnh, khô và nhiều bụi thẳng vào phổi, gây kích ứng mạnh. Hãy luôn ghi nhớ nguyên tắc hít thở sâu bằng mũi để làm ấm và ẩm luồng khí.
Kỹ thuật thở chúm môi (ngăn xẹp phế nang): Hít vào chậm rãi bằng mũi trong 2 nhịp. Sau đó, chúm môi lại như đang thổi sáo và thở ra từ từ trong 4 nhịp (thời gian thở ra gấp đôi hít vào). Kỹ thuật này tạo ra áp lực dương, giúp giữ cho các tiểu phế quản luôn mở rộng, tống xuất hết lượng khí cặn bị mắc kẹt bên trong.
Chế độ dinh dưỡng quân bình cho người hen suyễn
Cơ hoành là một màng cơ lớn ngăn cách lồng ngực và ổ bụng, đóng vai trò tạo lực hút khí vào phổi. Việc ăn uống không đúng cách làm sình bụng sẽ chèn ép cơ hoành, khiến phổi không thể giãn nở tối đa.
Những thực phẩm cần tránh trong thời gian điều trị bệnh hen suyễn (Câu số 3)
Theo tài liệu 33 câu hỏi đáp thực dưỡng của Lương y Trần Ngọc Tài:
- Sữa bò và chế phẩm từ sữa: Đây là sai lầm phổ biến nhất. Protein Casein trong sữa bò rất khó tiêu hóa, kích thích màng nhầy cơ thể phản ứng bằng cách sản xuất ra một lượng đờm dãi khổng lồ, làm bít tắc trực tiếp đường thở non nớt.
- Đồ chế biến sẵn và trái cây sấy khô: Các loại thịt xông khói, nho khô thường chứa chất bảo quản gốc sulfite và natri, dễ gây kích ứng đường thở và phù nề tế bào niêm mạc.
- Thực phẩm sinh hơi: Nước ngọt có gas, thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ tạo ra khí thừa trong ruột, gây trương phình ổ bụng, chèn ép trực tiếp lên cơ hoành làm người bệnh nhanh chóng bị hụt hơi.
Nhóm thực phẩm giúp tu bổ phế khí (Câu số 5)
Để phục hồi, người bệnh hãy tập trung vào nhóm thực phẩm Câu số 5 với nền tảng là ngũ cốc nguyên cám.
Gạo lứt so với gạo trắng: Việc loại bỏ lớp cám ở gạo trắng đã làm mất đi phần lớn dưỡng chất. Ngược lại, gạo lứt sở hữu lượng chất xơ dồi dào gấp nhiều lần, giúp ổn định đường huyết, kiểm soát cân nặng, giảm áp lực mỡ thừa lên lồng ngực. Đặc biệt, gạo lứt rất giàu khoáng chất Selen, một vi chất the chốt giúp tăng cường hệ miễn dịch và chống oxy hóa mạnh mẽ bảo vệ phế nang.
Bên cạnh gạo lứt, người bệnh nên bổ sung:
- Rau củ giàu hoạt tính sinh học: Bông cải xanh chứa sulforaphane, cải bó xôi chứa nhiều magie tự nhiên giúp làm dịu và giãn nở cơ trơn đường thở hiệu quả.
- Nguồn đạm trợ phương: Chọn cá hồi áp chảo hoặc các loại cá nhỏ nguyên con. Cá hồi là nguồn cung cấp dồi dào Omega-3, giúp làm giảm lượng kháng thể IgE trong máu, qua đó hạ nhiệt toàn bộ quá trình viêm mạn tính của bệnh hen suyễn.